5.3.2 Beschrijving

Dit type oplegging wordt hoofdzakelijk toegepast in de bruggenbouw.

De ontwikkeling naar steeds zwaardere bruggen met grotere overspanningen leidde in de tweede helft van de 20e eeuw tot de ontwikkelingen van hoogwaardige materialen en opleggingen met veel lange rollen met kleine diameter.

De strikte constructieve randvoorwaarden, de hierbij behorende relatief hoge kosten, maar vooral de kwetsbaarheid voor klimatologische invloeden en vervuiling, hebben gemaakt dat dit type oplegging in een nieuwbouwsituatie niet of nauwelijks meer wordt toegepast. Enkel in het geval van renovatie van bestaande rolopleggingen gaat men, indien een alternatief oplegsysteem niet acceptabel is, veelal nog over tot het reconstrueren van dit systeem.

De roloplegging kan grote verticale krachten opnemen in combinatie met een lage “wrijving” bij verplaatsing (rolweerstand ongeveer μ = 0,05 en mogelijk wat lager) en de relatief grote verplaatsingsmogelijkheden. Rolopleggingen zijn af en toe voorzien van een smeerbad met olie om zeker te stellen dat de wrijvingscoëfficiënt zeer laag blijft.

Rollen zullen niet vanzelf in hun baan blijven. Er zijn dus twee soorten geleidingen nodig: Eén om de gelijkloop zeker te stellen (omwentelingssnelheid op alle punten van de rol gelijk) en één om het driften tegen te gaan (volgen van een rechte baan). De gelijkloop wordt meestal verzekerd door een vorm van tandwielen en het driften wordt tegengegaan door een centrale geleiding in de rolopleggingen. Rolopleggingen zijn voorzien van een eindstop, zodat bij calamiteiten de rol niet verloren gaat.

Onderstaand figuur laat een roloplegging zien. De tandwielen aan de zijkant zijn van eenvoudige vorm, een strip met twee tanden. De centrale geleiding bestaat uit een nok in de top- en bodemplaat en een gleuf in de rol. Deze geleiding is in principe niet bedoeld voor het afdragen van externe horizontale krachten.

 

Single roller bearing

 

Het onderstaande figuur laat een soortgelijke oplegging zien, maar dan met tandwielen.

Single roller bearing

 

Fotovoorbeelden