5.2.2 Functionele eigenschappen

Dilatatiecapaciteit en weerstand tegen oplegde vervormingen vanuit de constructie

De ruimte tussen de vingers van de vingerplaten moet voldoende zijn om het kunstwerk vrij te laten bewegen zonder het ontstaan van opspankrachten in onderdelen van de voegovergang. Omdat de vinger altijd in de rijrichting liggen geld hiervoor een maximale spleetbreedte van 45mm in de rijbaan. Hierdoor resteert maar weinig ruimte voor verplaatsingen in dwarsrichting. Vingervoegen kunnen over het algemeen niet of nauwelijks verticale translaties aan. Uiteraard kan de vingervoeg verticale translaties prima volgen, echter dit leidt tot een onjuiste verdeling van de wielbelasting.

 

Mechanische weerstand tegen belasting uit verkeer

Met uitzondering van direct op beton gemonteerde vingerplaten hebben vingervoegen een goede mechanische weerstand bestand tegen belastingen uit verkeer, mits alle bereden onderdelen vlak in de rijbanen (blijven) liggen en de vingerplaten vlak dragen op de (stalen) onderbouw. Om die reden dienen de vingerplaten in niet al te lange stukken te worden uitgevoerd en dient de onderbouw relatief slap te zijn zodat deze zich vormt naar de vingerplaat bij het samenstellen. De ankerbouten dienen hun krachten direct af te dragen op stijve elementen. In het ontwerp dient ook rekening gehouden te worden met spanningsconcentraties ter plaatse van de aanzet van de vingers en bij de boutgaten.

Bij de grotere types  met langere vingers dient rekening gehouden te worden op opslingering als gevolg van terugvering. Dit geeft een grotere spanningswisseling in de vingers en kan tot vermoeiing leiden indien hier geen rekening mee wordt gehouden.

Vingervoegen dienen altijd zuiver horizontaal ingebouwd te worden om hoogteverschillen ten gevolge translaties  te voorkomen. Reeds bij kleine hoogteverschillen van circa 2 mm zullen de laaggelegen vingers de wielbelasting al niet meer dragen en de hooggelegen vingers overbelast worden, tenzij hier in het ontwerp rekening mee wordt gehouden.

Het aanrijden van vingerplaten zonder randbalken/aanrijdstrips zal versnelt leiden tot negatieve gevolgen voor de verankering en toename van risico’s voor de gebruiksveiligheid. Daarom dienen bij voorkeur staalvezelbetonnen overgangsbalken en/of aanrijdstrips aangebracht te worden voor de vingerplaat (zie figuur).

Afname van de conservering van de verankering  zal versnelt leiden tot corrosie in een vochtige omgeving met dooizouten waarin voegovergangen nu eenmaal verkeren. Corrosie van sluitringen in de verankering en in de contactvlakken zal leiden tot verlies van voorspanning en loskomen van vingerplaten. De boutgaten dienen daarom preventief te worden afgedicht met een speciale flexibele voegvulling (zie figuur).

In principe zal corrosie bij lange ankerbouten minder snel leiden tot voorspanningsverlies dan korte bouten doordat de verlenging door de voorspankracht groter is dan de afname van de dikte van de conserveringslagen.

De volledig ondervulling van de stalen onderbouw met beton (geen luchtinsluiting)  is van groot belang voor de juiste krachtsafdracht en dient altijd gecontroleerd te worden. In het ontwerp dienen hiervoor voldoende ontluchtingsgaten opgenomen te worden.

 

Gietmassa en aanrijdstrip
Gietmassa en aanrijdstrip
Transgrip uitkragende vingervoeg (Lekbrug Vianen, 2016)
Transgrip uitkragende vingervoeg (Lekbrug Vianen, 2016)

 

Veiligheid en comfort

In voet en fietspaden mag de spleetbreedte maar 20 mm zijn. Veelal wordt om deze reden een sleepplaat (tranenplaat) toegepast op de vingervoeg.

 

Afdekking vingervoeg t.p.v. het fietspad d.m.v. tranenplaat
Afdekking vingervoeg t.p.v. het fietspad d.m.v. tranenplaat

 

Aangezien de vingerplaten een relatief groot oppervlak hebben dient voldoende stroefheid te worden bereikt door het aanbrengen van een profilering. Ter plaatse van de vingers ontbreekt deze. Vermoeingstechnisch is een profilering hier uiteraard niet gewenst. In dwarsrichting leveren de vingers voldoende grip.

 

Voorbeeld profilering vingerplaat
Voorbeeld profilering vingerplaat (Transgrip)
Voorbeeld profilering vingerplaat (Mageba )
Voorbeeld profilering vingerplaat (Mageba )

 

Geluid

Vingervoegen zijn relatief gezien geluidsarm. Dit is mede afhankelijk van de vlakheid van inbouw inclusief het aangrenzende asfalt. Bij gebruikmaking van een rubberen hemelwaterafvoergoot zijn geluidbeperkende maatregelen in principe niet noodzakelijk. Rubberen slabben van afvoergoten kunnen als gevolg van luchtverplaatsing door passeren van voertuigen tegen omliggende constructies klapperen. Het effect van het klapperen kan beperkt worden door de contactvlakken te bekleden met geluidabsorberend materiaal.

 

Waterdichtheid

De nieuwe generatie beschikt over rubber gootconstructies die het water (en vuil) opvangen en afvoeren. Dit vereist een goed detaillering. Onderstaand zijn twee details aangegeven. Een voorwaarde voor het goed functioneren van de gootconstructies is het regelmatig (2x per jaar) reinigen van de goten. Hiervoor dienen doorspoelluiken opgenomen te worden in de schampkanten. Deze worden in de praktijk vaak vergeten.

 

260

Detaillering HWA gootconstructie
Detaillering HWA gootconstructie